तत्त्व
मॉलिक्युलर सीव्ह डिसल्फरायझेशन (डिसल्फरायझेशन) स्किड, ज्याला मॉलिक्युलर सीव्ह स्वीटिंग स्किड असेही म्हणतात, हे नैसर्गिक वायू शुद्धीकरण किंवा नैसर्गिक वायू कंडिशनिंगमधील एक महत्त्वाचे उपकरण आहे. मॉलिक्युलर सीव्ह हे फ्रेमवर्क रचना आणि एकसमान सूक्ष्म-छिद्रयुक्त रचना असलेले अल्कली धातूचे ॲल्युमिनोसिलिकेट स्फटिक आहे. जेव्हा खोलीच्या तापमानाला अल्प प्रमाणात पाणी असलेला फीड गॅस मॉलिक्युलर सीव्ह बेडमधून जातो, तेव्हा ते अल्प प्रमाणातील पाणी आणि मर्कॅप्टन शोषले जातात, ज्यामुळे फीड गॅसमधील पाणी आणि मर्कॅप्टनचे प्रमाण कमी होते आणि निर्जलीकरण व डिसल्फरायझेशनचा उद्देश साध्य होतो. मॉलिक्युलर सीव्हच्या अधिशोषण प्रक्रियेमध्ये केशिका संघनन (capillary condensation) आणि व्हॅन डर वाल्स बलामुळे होणारे भौतिक अधिशोषण (physical adsorption) यांचा समावेश होतो. केल्विन समीकरणावरून असे दिसून येते की, तापमान वाढल्याने केशिका संघनन प्रक्रिया कमकुवत होते, तर भौतिक अधिशोषण ही एक उष्णतादायी प्रक्रिया आहे आणि तिचे अधिशोषण तापमान वाढल्याने कमकुवत होते व दाब वाढल्याने वाढते; त्यामुळे, मॉलिक्युलर सीव्हची अधिशोषण प्रक्रिया सामान्यतः कमी तापमान आणि उच्च दाबावर केली जाते, तर अपशोषण पुनरुत्पादन उच्च तापमान आणि कमी दाबावर केले जाते. उच्च तापमान, स्वच्छ आणि कमी दाबाच्या पुनरुत्पादन वायूच्या प्रभावाखाली, मॉलिक्युलर सीव्ह अधिशोषक सूक्ष्मरंध्रांमधील अधिशोषित पदार्थ पुनरुत्पादन वायूच्या प्रवाहात सोडतो, जोपर्यंत अधिशोषकातील अधिशोषित पदार्थाचे प्रमाण खूप कमी पातळीवर पोहोचत नाही. तसेच, या अधिशोषकामध्ये फीड गॅसमधून पाणी आणि मर्कॅप्टन शोषण्याची क्षमता असते, ज्यामुळे मॉलिक्युलर सीव्हची पुनरुत्पादन आणि पुनर्वापर प्रक्रिया साध्य होते.
तांत्रिक प्रक्रिया
नैसर्गिक वायूच्या मॉलिक्युलर सीव्ह डिसल्फरायझेशन (गंधक-निराकरण) स्किडची प्रक्रिया प्रवाह आकृतीत दर्शविली आहे. या युनिटमध्ये तीन टॉवर प्रक्रिया वापरली जाते: एक टॉवर अधिशोषण, एक टॉवर पुनर्जनन आणि एक टॉवर शीतकरण. फीड गॅस फिल्टर सेपरेटरमधून अडकलेले हायड्रोकार्बन द्रव काढून टाकल्यानंतर, फीड गॅस मॉलिक्युलर सीव्ह डिसल्फरायझेशन टॉवरमध्ये प्रवेश करतो. फीड गॅसमधील पाणी आणि मर्कॅप्टन मॉलिक्युलर सीव्हद्वारे अधिशोषित केले जातात, ज्यामुळे निर्जलीकरण आणि मर्कॅप्टन अधिशोषण प्रक्रिया पूर्ण होते. निर्जलीकरण आणि मर्कॅप्टन काढून टाकल्यानंतर शुद्ध झालेला वायू, मॉलिक्युलर सीव्हची धूळ काढून टाकण्यासाठी प्रॉडक्ट गॅस डस्ट फिल्टरमध्ये प्रवेश करतो आणि नंतर तो प्रॉडक्ट गॅस म्हणून बाहेर पाठवला जातो.
ठराविक प्रमाणात पाणी आणि मर्कॅप्टन शोषून घेतल्यानंतर मॉलिक्युलर सीव्हचे पुनरुत्पादन करणे आवश्यक असते. उत्पादित वायूतील धूळ गाळल्यानंतर, त्यातील काही भाग पुनर्निर्मिती वायू म्हणून काढला जातो. हीटिंग फर्नेसद्वारे वायूला ३०० ℃ पर्यंत गरम केल्यानंतर, तळापासून वरपर्यंत शोषण प्रक्रिया पूर्ण झालेल्या मॉलिक्युलर सीव्ह डिसल्फरायझेशन टॉवरमधून त्याला हळूहळू २७२ ℃ पर्यंत गरम केले जाते, जेणेकरून मॉलिक्युलर सीव्हवर शोषलेले पाणी आणि मर्कॅप्टन वेगळे होऊन समृद्ध पुनर्निर्मिती वायू तयार होतो आणि पुनर्निर्मिती प्रक्रिया पूर्ण होते.
डिझाइन पॅरामीटर
कमाल हाताळणी क्षमता २२०० सेंटिमीटर/तास
प्रणालीचा कार्यकारी दाब ३.५~५.० MPa.g
सिस्टम डिझाइन दाब ६.३ MPa.g
अधिशोषण तापमान ४४.९℃
