सहयोगी वायू म्हणजे सामान्यतः तेलासोबत सहजीवी संबंधात असलेला नैसर्गिक वायू होय. सेंद्रिय हायड्रोकार्बन निर्मितीच्या तेल निर्मिती सिद्धांतानुसार, जेव्हा सेंद्रिय पदार्थ परिपक्व अवस्थेत पोहोचतो, तेव्हा द्रव आणि वायू हायड्रोकार्बन एकाच वेळी तयार होतात. काहींमध्ये कार्बन डायऑक्साइड, नायट्रोजन आणि हायड्रोजन सल्फाइडसारखे नॉन-हायड्रोकार्बन वायू देखील असतात. असंतृप्त हायड्रोकार्बन वायू क्वचितच आढळतात. वायू हायड्रोकार्बन एकतर द्रव हायड्रोकार्बनमध्ये विरघळलेले असतात किंवा साठ्याच्या वरच्या भागात 'गॅस कॅप'च्या (वायू आवरण) अवस्थेत अस्तित्वात असतात.
सेंद्रिय तेल निर्मितीच्या सिद्धांतानुसार, जेव्हा सेंद्रिय पदार्थ परिपक्व अवस्थेत पोहोचतात, तेव्हा द्रव हायड्रोकार्बन आणि वायू हायड्रोकार्बन एकाच वेळी तयार होतात. वायू हायड्रोकार्बन, द्रव हायड्रोकार्बनमध्ये विरघळलेले असतात किंवा साठ्याच्या वरच्या भागात गॅस कॅपच्या (gas cap) अवस्थेत अस्तित्वात असतात. याचे वैशिष्ट्य असे आहे की, यात इथेनपेक्षा वरच्या घटकांचे प्रमाण असंबद्ध वायूपेक्षा जास्त असते, आणि काहींमध्ये कार्बन डायऑक्साइड, नायट्रोजन आणि हायड्रोजन सल्फाइडसारखे गैर-हायड्रोकार्बन वायू देखील असतात, आणि सामान्यतः त्यात असंतृप्त हायड्रोकार्बन वायूंचे प्रमाण खूप कमी असते. संलग्न वायूचा उपयोग द्रवीकृत पेट्रोलियम वायू, इंधन आणि रासायनिक कच्चा माल तयार करण्यासाठी केला जाऊ शकतो.
संबंधित वायू प्रक्रियेचा उद्देश पुनर्प्राप्त केलेल्या संबंधित वायू आणि स्थिर वायूवर प्रक्रिया करून द्रवीकृत वायू, स्थिर हलके हायड्रोकार्बन आणि शुष्क वायू तयार करणे, तसेच तेल आणि वायू संसाधनांच्या व्यापक वापराची कार्यक्षमता सुधारणे हा आहे. संबंधित वायूचा हलक्या हायड्रोकार्बनचा पुनर्प्राप्ती दर सुधारण्यासाठी, संबंधित वायू प्रक्रिया देखील मध्यम दाब उथळ शीत संघनन अंशांकन प्रक्रियेऐवजी मध्यम दाब उथळ शीत तेल शोषण प्रक्रियेत बदलली जाते, आणि तेलक्षेत्रातील संबंधित वायूवर प्रक्रिया करण्यासाठी रंग टिकवून ठेवण्याचे तंत्रज्ञान विकसित करण्याकरिता शीत तेल शोषण प्रक्रियेत सातत्याने सुधारणा केली जाते.
टप्पा १: मध्यम दाब उथळ शीतकरण प्रक्रिया – संघनन अंशांकन पद्धत. पहिले हलके हायड्रोकार्बन पुनर्प्राप्ती संयुक्त युनिट ऑक्टोबर १९८१ मध्ये मालिंग केंद्रीय प्रक्रिया केंद्रात बांधण्यात आले. हे युनिट प्रामुख्याने केंद्राबाहेर संबंधित वायू आणि स्थिर वायूवर प्रक्रिया करून द्रवीकृत वायू आणि स्थिर हलके तेल तयार करते. यामध्ये मध्यम दाब उथळ शीतकरण प्रक्रिया – संघनन अंशांकन पद्धतीचा अवलंब केला जातो. हे युनिट १९९१ मध्ये बंद करण्यात आले. तेलक्षेत्रातील संबंधित वायूवर प्रक्रिया करण्यासाठी आणि संघनित पदार्थ (कंडेन्सेट) पुनर्प्राप्त करण्यासाठी मध्यम दाब उथळ शीतकरण प्रक्रिया – संघनन अंशांकन ही सर्वात सामान्यपणे वापरली जाणारी प्रक्रिया आहे. २००४ पूर्वी बांधलेल्या हलक्या हायड्रोकार्बन पुनर्प्राप्ती युनिट्समध्ये या प्रक्रियेचा अवलंब केला जातो.
दुसरा टप्पा: मध्यम दाब उथळ शीतकरण प्रक्रिया – शीत तेल शोषण पद्धत. २००४ नंतर, मध्यम दाब उथळ शीतकरण प्रक्रिया – शीत तेल शोषण पद्धत विकसित केली जाईल. वांगशिबा मीटरिंग ट्रान्सफर स्टेशनच्या लाईट हायड्रोकार्बन रिकव्हरी युनिटमध्ये ही पद्धत प्रथमच यशस्वीरित्या लागू करण्यात आली, ज्यात प्रामुख्याने स्टेशनबाहेरील असोसिएटेड गॅस आणि तेलाच्या टाक्यांमधील बाष्पशील वायूवर प्रक्रिया करून द्रवीकृत वायू आणि स्थिर हलके तेल उत्पादने तयार केली जातात. संघनन फ्रॅक्शनेशन पद्धतीच्या तुलनेत, शीत तेल शोषण पद्धतीमध्ये उच्च कार्बन उत्पादन, चांगला आर्थिक फायदा, विस्तृत प्रक्रिया अनुकूलता आणि मोठी कार्यान्वयन लवचिकता ही वैशिष्ट्ये आहेत. ही प्रक्रिया पुढील युनिट्ससाठी, ज्यात असोसिएटेड गॅस फीड गॅस म्हणून वापरला जातो, अवलंबली जाते.
पोस्ट करण्याची वेळ: ०४-ऑगस्ट-२०२१