O tamaiti aʻoga e maua i le streptococcus vaega A na tuʻuina atu i ai vailaʻau faʻamaʻi e puipuia ai ina ua mavae le iva maliu i Peretania e fesoʻotaʻi ma le siama.
Na saunoa le Minisita o le Soifua Maloloina o Humza Yusuf o le a ia fautuaina le mataupu, ma faaopoopo mai ai o le auaunaga tau soifua maloloina atoa o loo "mataala pea" mo mataupu.
Ua fautuaina mātua ina ia mataala i faʻailoga ma faʻafesoʻotaʻi loa a latou fomaʻi poʻo le NHS24 pe a iai ni a latou atugaluga.
E le o manino pe toafia mataupu o le streptococcus ua maua i Sikotilani, ae na saunoa le minisita o le soifua maloloina e le’i sili atu i tulaga aupito maualuga na iai muamua.
I le Aso Lua, na fesiligia ai e le MP o le Scottish Conservative o Sandesh Gulhane ia Mr Yousaf pe o mafaufau le malo o Sikotilani i vailaau faʻamaʻi e puipuia ai aʻoga.
I le tali atu, na saunoa ai Mr Youssef: “Ua ou talosagaina le Public Health Scotland (PHS) ma a’u uo foma’i mo ni fautuaga i lenei mea.”
“Ae matou te lē o faatalale, matou te faʻamoemoeina se faʻaopoopoga o le aofaʻi o mataupu i vaiaso o lumanaʻi, o lea ou te talosagaina ai fautuaga mai fomaʻi i mataupu na laga e Sandesh Gulhane.”
Mulimuli ane, na faʻasalalau ai e le Malo o Sikotilani se faʻamatalaga e faʻapea "o le faʻaaogaina masani o vailaʻau faʻamaʻi e le o fautuaina i le taimi nei", ae e mafai e fomaʻi ona mafaufau i lenei mea i lea mataupu ma lea mataupu.
Na saunoa Polofesa Jim McManus, le peresitene o le Asosi o Faatonu o le Soifua Maloloina Lautele, i se faatalanoaga ma le BBC Good Morning Scotland e faapea, o le taiala i le gagana Peretania ua mafua ai le “tele naua o faasalalauga”.
Na ia saunoa: “I lalo o le taiala a Peretania, afai e iai ni tamaiti i aoga e fesoʻotaʻi faʻamaʻi pipisi o ni uso ma tuafafine pe atonu e maua i le faʻamaʻi lava e tasi e pei o se tamaititi o loʻo taofia i le falemaʻi, e faʻatonuina vailaʻau faʻamaʻi.”
“Ou te lē manatu o le a e vaʻaia tamaiti aʻoga o loʻo tuʻuina atu le penicillin i le tausaga aʻoga atoa auā e laʻititi lava le aogā, o le a maualuga le teteʻe atu i vailaʻau faʻamaʻi, ma o le mea moni o le sapalai o vailaʻau faʻamaʻi lava ia e lē mafai ai ona matou tuʻuina atu le penicillin i le aʻoga atoa.”
E to'atele tagata e feavea'i e le afaina ma latou te le iloa, ae e mafai ona latou fa'asalalauina atu i isi e ono ma'i ai.
E mafai e tagata ona maua i le fesootaʻiga vavalalata, tale ma le mafatua, o lona uiga ua tupu faʻamaʻi pipisi i nisi taimi i nofoaga e pei o aʻoga ma fale tausi maʻi.
I le tele o tulaga, e lē tele ni fa'ailoga e aliali mai—o le tiga o le fa'a'ī po'o se fa'ama'i pipisi o le pa'u e faigofie ona togafitia i vaila'au fa'ama'i.
Ua taʻua i taiala a le soifua maloloina lautele i Sikotilani le tumutumuga o le faʻamaʻi pipisi o le streptococcal o le vaega A e masani ona tupu i le tolu i le fa tausaga, ma o le mataupu tele mulimuli e tupu i le taumalulu o le 2017-2018.
Ua fautua mai ai foʻi e mafai e faiga o le vā mamao faʻaagafesootai i le taimi o le faʻamaʻi Covid-19 ona faʻalavelaveina ai le taʻamilosaga.
A o le fiva mumu, e 851 mataupu na lipotia mai i le vaiaso o Novema 14-20 i le tausaga nei, pe a faatusatusa i le averesi o mataupu e 186 i tausaga talu ai nei.
Na faaopoopo mai Mr Yousaf ua lapataia e le PHS auaunaga tau soifua maloloina uma, e aofia ai fomai lautele, ina ia nofouta i le Strep A ma ia i ai se "tulaga maualalo" mo le faatonuina o vailaau faasaina.
Na ia taʻua ni lipoti talu ai nei e faapea o loo feagai Peretania ma le le lava o le vailaau faʻamaʻi o le amoxicillin, o se ituaiga penicillin e faʻaaogaina e togafitia ai le Streptococcus A.
Peita’i, sa saunoa le minisita o le soifua maloloina sa ia feutagai ma foma’i ma le pule o vaila’au fa’atau vaila’au ma ua fa’alogo e leai se fa’aletonu i Sikotilani.
© 2022 BBC. E lē nafa le BBC ma anotusi o upega tafaʻilagi i fafo. Aoao e uiga i la matou auala e faʻaaoga ai soʻotaga i fafo.
Taimi na lafoina ai: Tesema-26-2022