Ýeňil uglewodorodlary dikeltmek, metan ýa-da etan bilen deňeşdirilende tebigy gazyň agyr böleklerini suwuk görnüşde dikeltmek prosesini aňladýar. Propan we butanyň garyndysy suwuklaşdyrylan nebit gazyna (LPG), pentan bilen pentanyň üstündäki bölekler bolsa ýeňil nebite öwrülýär. ýeňil uglewodorodlary dikeltmek prosesi esasan köp komponentli gaz-suwuklyk iki fazaly deňagramlylyk ulgamydyr. Maksat tebigy gazyň daşalmagynyň talaplaryna laýyk gelmek üçin tebigy gazyň uglewodorod çyg nokadyny gözegçilikde saklamakdyr. Gaýtadan alnan suwuk uglewodorod önümleri ýokary hilli ýangyç ýa-da himiki çig mal hökmünde ulanylyp bilner, bu bolsa ykdysady taýdan uly peýda getirýär.
Proses usullary ýeňil uglewodorodlary dikeltmek enjamy Öýde we daşary ýurtlarda adsorbsiýa, nebit siňdirilişi we kondensasiýa bölünişi ýaly usullar ulanylýar. Häzirki wagtda kondensasiýa bölünişi usuly ýa-da esasan kondensasiýa esaslanýan dürli kömekçi sowadyş usullary giňden ulanylýar. Tebigy gaz suwuk uglewodorodlary dikeltmek üçin kondensasiýa edilýär we bu proses esasan çig gazy öňünden arassalamakdan, kompressiýadan, suwsuzlandyrmadan, sowadyjydan we kondensaty dikeltmekden ybaratdyr. Suwsuzlandyryjy sowadyjy we kondensaty dikeltmek ýeňil uglewodorodlary dikeltmek prosesinde esasy proseslerdir. Bu prosesleriň netijeliligi ýeňil uglewodorodlaryň önümçiligini ýokarlandyrmakda, energiýany netijeli ulanmakda we energiýa sarp edilişini azaltmakda möhüm rol oýnaýar.
Ýagy siňdirmek usuly - bu usul dürli uglewodorodlary bölmek tebigy gazyň dürli bölekleriniň siňdirilen nebitde (meselem, nafta, kerosin ýa-da dizel ýaly) dürli ereýänligini ulanmak arkaly. Bu usul 1950-1960-njy ýyllarda giňden ulanyldy we häzirki wagtda hem, esasanam nebiti gaýtadan işleýän senagatda nebit kreking gazyny bölmek üçin ulanylýan enjamlar bar. Absorbsiýa nebitinde, adatça, nafta, kerosin ýa-da dizel ulanylýar. Siňdirilen nebitiň deňeşdirme molekulýar agramy näçe kiçi bolsa, ýeňil uglewodorodlaryň çykarylyşy şonça ýokary bolýar, ýöne siňdirilen nebitiň buharlanma ýitgisi şonça uly bolýar. Şonuň üçin, geksanyň ýokary çykarylyşy gerek bolanda, adatça deňeşdirme kiçi molekulýar agramy bolan siňdiriş ýagy ulanylmaly.
Dürli siňdiriş temperaturalaryna görä, ýag siňdiriş usuly otagyň temperaturasynyň siňdirişine, orta temperaturasynyň siňdirişine we pes temperaturasynyň siňdirişine bölünip bilner.
Otag temperaturasyndaky siňdiriş temperaturasy, adatça, 30 ℃ töwereginde bolup, esasy üns C3+ ýeňil uglewodorodlary dikeltmäge gönükdirilendir; Orta temperatura siňdiriş temperaturasy -20 ℃-den ýokary we C3-iň çykymy takmynan 40%; Pes temperatura siňdiriş temperaturasy -40 ℃ töwereginde bolup, C3-iň çykymy, adatça, 80% -90%. Şol bir wagtyň özünde, C2-niň 35% -50% -i dikeldilip bilner.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 10-njy apreli