Tebigy gazdan geliý çykarmak üçin geliý ekstraksiýa skidkasy
önümiň jikme-jiklikleri
Häzirki wagtda tebigy gazdan geliý çykarmak proseslerine esasan kriogen usul, adsorbsiýa usuly, membrana bölmek usuly ýa-da üç usulyň ikisiniň ýa-da üçiniň utgaşmasy girýär. Geliý çykarmak üçin önümiň geliý arassalygy 99.9999% -e ýetip biler.
(1) Kriogen usul
Kriogen distilýasiýasy orta we uly tebigy gazy gaýtadan işleýän geliý zawodlarynyň köpüsinde giňden ulanylýan usuldyr. Prinsip suwuk azoty sowadyjy serişde hökmünde (takmynan -190 ℃) ulanyp, tebigy gazdaky uglewodorodlary we beýleki komponentleri ýuwaş-ýuwaşdan kondensasiýa etmekdir. Geliniň gaýnama temperaturasy örän pes bolandygy sebäpli, ol ahyrsoňy tebigy gazdaky beýleki komponentlerden bölünýär. Bu geliý çykarmak prosesinde giňden ulanylýan usuldyr.
(2) Basymyň üýtgeýän adsorbsiýa usuly
Basyş üýtgeýän adsorbsiýa (PSA) prosesi tebigy gazdaky geliýden başga komponentleri adsorbsiýa etmek üçin dürli adsorbentleri ulanýar we şonuň bilen geliý önümlerini bölýär. Umuman, PSA adsorbsiýa diňleri tebigy gazdaky dürli komponentler bilen işlemek üçin dürli adsorbsiýa materiallarynyň bölüji gatlaklary bilen enjamlaşdyrylandyr, mysal üçin, suwy aýyrmak üçin silika geli ýa-da alýumin okis gatlaklary, uglerod dioksidini aýyrmak üçin aktiwleşdirilen uglerod gatlaklary, metan we azoty aýyrmak üçin seolit gatlaklary we ş.m. Adsorbent garyndy gazy doýdurandan soň, garyndy gazy aýyrmak we adsorbentiň işjeňligini dikeltmek üçin basyşy peseltme gaýtarmak ýa-da wakuum nasosy ýaly usullar ulanylyp bilner.
(3) Membranany bölmek usuly
Gaz bölmek membranasy deňeşdirme boýunça täze bölmek tehnologiýasydyr. Gaz bölekleri polimer plyonkalarynda (meselem, asetat süýümleri, polipropilen, poli-sulfon, poliimid we ş.m.) ereme diffuziýa prinsipine esaslanyp, massa geçirijiligine sezewar bolýar. Her bir komponentiň bölünmegi membrana materialyndaky dürli gaz bölekleriniň dürli ereme we diffuziýa tizligine laýyklykda amala aşyrylýar. Iki ýa-da ondan köp gaz garyndysy polimer plyonkasyndan geçende, geliý we wodorod ýaly komponentleriň geçirijilik tizligi azot, metan we beýleki uglewodorodlaryňkydan has ýokary bolýar.
Gelini senagatda öndürip bolmaýar, ony diňe arassalap bolýar. Fizika tejribelerinde ony atom dargamagy arkaly alyp bolýar, ýöne örän az mukdarda. Teoriýa taýdan ony howadan alyp bolýar, ýöne howadaky geliniň azlygy sebäpli, gelini senagatda takmynan 0,5% gelini öz içine alýan tebigy gazdan gelini çykarmak enjamlaryny bölmek, arassalamak we arassalamak arkaly alyp bolýar.